Świat po omacku

Etnograficzne studium (nie)widzenia i (nie)sprawności

ISBN: 978-83-231-4210-2
Liczba stron: 516
Rok wydania: 2019
Wydania: 1

Kamil Pietrowiak

(ur. 1985), doktor nauk humanistycznych w zakresie etnologii, badacz jakościowy. Absolwent Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz Studiów Doktoranckich Nauk o Kulturze Uniwersytetu Wrocławskiego. Interesuje się metodologią badań jakościowych, w tym sposobami ich pozaakademickiego zastosowania, a także problematyką niepełnosprawności i ślepoty. Współorganizator kilkunastu warsztatów sensorycznych i integracyjnych (m.in. we współpracy z mikroGRANTAMI ESK Wrocław 2016, Pracownią Inicjatyw Społecznych DYM, Brave Festival, Europejskim Centrum Solidarności). Współredaktor dwóch monografii zbiorowych. Autor kilkunastu artykułów naukowych w czasopismach antropologicznych i socjologicznych oraz pracach zbiorowych.

Książka stanowi wielostronny opis życia osób niewidomych, w tym w szczególności niewidzących od urodzenia lub wczesnego dzieciństwa. Autor przybliża specyficzne doświadczenia, możliwości i ograniczenia przedstawicieli tej grupy, a także ogólniejsze kulturowe i społeczne uwarunkowania ich życia.
Celem  książki jest odpowiedzenie na następujące pytania: Jak osoby niewidzące od urodzenia uczą się przypisanej im roli „nienormalnych” i „niepełnosprawnych”? Jaki wpływ na życie uczestników badań miał długoletni pobyt w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych? Jak osoby, które nie znają lub nie pamiętają wrażeń wzrokowych, odnajdują się w ramach ogólnie pojętej kultury wizualnej? W jakim stopniu i jakimi sposobami dostosowują się do norm i nakazów dotyczących dziedziny wyglądu? Jak radzą sobie z praktycznymi ograniczeniami, które wynikają bezpośrednio z braku zmysłu wzroku?
Podstawą prezentowanych rozważań są badania etnograficzne wśród osób niewidomych prowadzone w latach 2011‒2017. Ich zasadniczymi uczestnikami były 22 osoby niewidzące w wieku 18‒42 lat. W tym okresie autor nawiązał również liczne kontakty z innymi osobami niewidomymi, ociemniałymi i niedowidzącymi,  ich znajomi i członkami rodzin, a także pracownikami instytucji i organizacji działających na rzecz tej grupy.
Badania stanowią również próbę realizacji i weryfikacji założeń etnografii opartej na współpracy (collaborative ethnography). Jednym z wyrazów pogłębionej współpracy z uczestnikami badań są ich komentarze dotyczące poszczególnych rozdziałów książki, które zostały zamieszczone na końcu każdej części.

 

Laureat konkursu Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego za wyróżniającą się rozprawę doktorską w roku 2018
Rozprawa zatytułowaną: „Świat po omacku. Społeczne i kulturowe ramy relacji, praktyk i odczuć osób niewidomych” pod kierunkiem prof. nadzw. UWr dra hab. Eugeniusza Kłoska i promotora pomocniczego dr Tarzycjusza Bulińskiego.

Wyróżnienie w Konkursie imienia prof. Aliny „Inki ” Brodzkiej-Wald za pracę doktorską