Spór o piękno muzyki

Wprowadzenie do kultury muzycznej XX wieku

ISBN: 83-229-2456-9
Liczba stron: 332
Rok wydania: 2004
Wydania: 1 (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego)

Alicja Jarzębska

Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk i teoretyk muzyki, dyrektor Instytutu Muzykologii UJ. Studiowała muzykologię na Uniwersytecie Jagiellońskim i teorię muzyki w Akademii Muzycznej w Krakowie. Stypendystka University of Oxford, Universita di Roma "La Sapienza", Universita di Pavia. Wykładała m.in. na uniwersytetach w Buffalo (USA) i w Regensburgu (Niemcy). Członek Rady Wydawniczej (Editorial Board) serii "Studies in Penderecki" (Princeton, New Jersey). W centrum jej zainteresowań badawczych znajduje się teoria muzyki XVIII-XX wieku, metody analizy dzieła muzycznego oraz historia i estetyka muzyki XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Strawińskiego, kompozytorów polskich (m.in. Pendereckiego, Lutosławskiego, Panufnika), także amerykańskich i angielskich. Autorka książek: Idee relacji serialnych w muzyce XX wieku (Kraków 1995), Z dziejów myśli o muzyce (Kraków 2002), Strawiński. Myśli i muzyka (Kraków 2002; uhonorowana nagrodą Ministra Edukacji Narodowej i Sportu i nominowana do Nagrody im. J. Długosza) oraz licznych artykułów, a także obszernych haseł biograficznych w Encyklopedii muzycznej PWN.

Książka ma charakter interdyscyplinarny i przystępnie przedstawia spór "wokół piękna" w sztuce ubiegłego wieku. Jest syntezą różnorodnych zjawisk artystycznych i postaw estetycznych kompozytorów, syntezą uwzględniającą kontekst ideowy i społeczny tworzonej w XX wieku muzyki. Zaproponowana konstrukcja historiograficzna opiera się na założeniu, że ową różnorodność zjawisk artystycznych i postaw estetycznych można interpretować w relacji do idei piękna, w XX wieku "skazanej na wygnanie" i zdominowanej przez rozmaite ideologie. Za początek owej historycznej konstrukcji autorka przyjmuje narastający u schyłku XIX wieku kult Wagnera i szeroką akceptację jego wizji sztuki. Przedstawia m.in. spory na temat modelu kultury muzycznej w latach międzywojennych, inspirowane przez koncepcję muzyki narodowej, współczesnej i postępowej. Uwzględnia także zagadnienia związane z życiem muzycznym naznaczonym w okresie powojennym cieniem "żelaznej kurtyny", dzielącym świat sztuki na "zniewolony" oraz "wyzwolony". W ostatnim rozdziale autorka dyskutuje aktualne postmodernistyczne tendencje i propozycje w sztuce kompozycji.